Nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się dwuczęściowa monografia zatytułowana „Od Drogi Żelaznej Petersbursko-Warszawskiej do Rail Baltica”. Część 1: „Rozwój techniki kolejowej od XIX do XXI wieku” oraz część 2: „Eksploatacja linii od XIX do XXI wieku”.

Celem monografii jest przedstawienie historii kolei oraz jej funkcjonowania w zmieniających się warunkach politycznych, społecznych i gospodarczych tak, aby na tle dziejów Kolei Petersbursko-Warszawskiej przedstawić rozwój techniki kolejowej od drugiej połowy XIX wieku aż do czasów współczesnych, uwzględniając przy tym między innymi konstrukcję drogi kolejowej, systemy sterowania ruchem oraz tabor. Co ważne, omawiając rolę tej kolei w okresie I i II wojny światowej, starano się uwzględnić perspektywę obu walczących stron.

Znajdziemy tu również szczegółowy opis taboru kolejowego (trakcyjnego i wagonowego) użytkowanego na opisywanej kolei w różnych okresach jej dziejów, w tym zarówno lokomotywy Kolei Petersbursko-Warszawskiej, jak i lokomotywy Kolei Północno-Zachodnich (od 1907 roku). Charakterystyka przedstawiona w tej części pozwala zrozumieć ewolucję, jaką przeszły pojazdy trakcyjne oraz tabor wagonowy od XIX do XXI wieku.

Monografia ta ma charakter interdyscyplinarny. Jej przedmiotem jest linia kolejowa stanowiąca jeden z rodzajów infrastruktury transportowej oraz wykorzystanie tej linii do transportu osób i rzeczy, więc mieści się ona bez wątpienia w dziedzinie nauk technicznych, lecz zagadnienia przedstawione w książce są omawiane również z perspektywy nauk społecznych, przede wszystkim historii, ale także ekonomii oraz geografii społeczno-ekonomicznej. W opinii Autora tylko takie wielowymiarowe spojrzenie na przedmiot rozważań pozwala zrozumieć procesy kierujące rozwojem (a niekiedy i regresem) infrastruktury. Pozwala również zrozumieć polityczne, społeczne i gospodarcze aspekty techniki oraz jej związki z szeroko rozumianą kulturą.

Niniejsza publikacja uzyskała patronat Polskich Kolei Państwowych S.A., a także zarządcy polskiej infrastruktury kolejowej – spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Jej wydanie jest elementem obchodów 200 lat kolei i 100 lat Polskich Kolei Państwowych.

Koszt zakupu monografii to 155 zł za jeden tom lub 300 zł komplet (twarda oprawa, format A4).
W celu zakupu prośba o kontakt mailowy: bkowalska@ikolej.pl

ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU W BEZPŁATNYM SEMINARIUM NAUKOWO-TECHNICZNYM organizowanym przez Instytut Kolejnictwa

” Bezpieczeństwo pożarowe taboru pasażerskiego”

24 marca 2026 roku (wtorek) o godz. 11.00

w Instytucie Kolejnictwa w Warszawie, ul. Chłopickiego 50.

Referat wygłosi dr inż. Jolanta Radziszewska-Wolińska, profesor IK – kierownik Laboratorium Badań Materiałów i Elementów Konstrukcji Instytutu Kolejnictwa.

Przewidywany czas trwania: ok. 1,5 godz.

Osoby zainteresowane udziałem proszę o przesłanie wypełnionej karty zgłoszenia (wraz ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych) pocztą elektroniczną do 16 marca 2026 r. na adres Anny Lewczuk: alewczuk@ikolej.pl (tel. +48 22 47 31 251).

Karta zgłoszenia dostępna na stronie Instytutu Kolejnictwa:

Seminaria Instytutu Kolejnictwa

Zapraszamy!

W dniu 10 marca 2026 r. podczas corocznej Gali Builder Awards zorganizowanej przez miesięcznik Builder prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski – Sekretarz Naukowy Instytutu Kolejnictwa, został wyróżniony jako Osobowość Branży 2025 w kategorii Nauka i Edukacja za działalność zawodową oraz aktywność w organizacjach reprezentujących instytuty badawcze i środowisko inżynierów.

Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski, Honorowy Przewodniczący Rady Głównej Instytutów Badawczych, inżynier budownictwa, profesor nauk technicznych, absolwent Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej jest autorem lub współautorem ponad 230 prac badawczych, ponad 140 krajowych i zagranicznych publikacji naukowych oraz współautorem 10 patentów z zakresu budownictwa. Uczestniczył w pracach wielu organizacji krajowych i międzynarodowych oraz jest członkiem organizacji naukowych, zawodowych i rad naukowych: Rady Głównej Instytutów Badawczych, Akademii Inżynierskiej w Polsce, Kongresu Budownictwa Polskiego, Polskiego Komitetu Geotechniki.

Serdecznie gratulujemy Panu Profesorowi tego wyróżnienia!

OD DROGI ŻELAZNEJ PETERSBURSKO-WARSZAWSKIEJ DO RAIL BALTICA – Eksploatacja linii od XIX do XXI wieku

W 2025 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się druga część monografii autorstwa dr hab. inż. Andrzeja Massela OD DROGI ŻELAZNEJ PETERSBURSKO-WARSZAWSKIEJ DO RAIL BALTICA – Eksploatacja linii od XIX do XXI wieku

Monografia stanowi kontynuację tematyki podjętej w wydanej nakładem Wydawnictwa Instytutu Kolejnictwa pracy zatytułowanej „Od Drogi Żelaznej Petersbursko-Warszawskiej do Rail Baltica. Rozwój techniki kolejowej od XIX do XXI wieku”, zawierającej opis budowy tej linii, jej przebiegu, a  także charakterystykę infrastruktury, w tym znajdujących się na trasie mostów, stacji oraz dworców. Wiele miejsca w wymienionej pracy poświęcono kształtowaniu się węzłów kolejowych, w  których Kolej Petersbursko-Warszawska łączyła się z innymi liniami wchodzącymi w skład sieci kolejowej Imperium Rosyjskiego. Ponadto w systematyczny sposób scharakteryzowano zmiany zachodzące w infrastrukturze tej kolei w poszczególnych okresach jej istnienia, od 1862 roku aż do czasów współczesnych. Opis ten został poprowadzony w ten sposób, by istotne fakty dotyczące Kolei Petersbursko-Warszawskiej przedstawiać na tle najważniejszych wydarzeń historycznych mających znaczenie dla Europy Środkowo-Wschodniej. Co ważne, omawiając rolę tej kolei w okresie I i II wojny światowej, starano się uwzględnić perspektywę obu walczących stron.

Niniejsza monografia koncentruje się na kompleksowym przedstawieniu eksploatacji linii Kolei Petersbursko-Warszawskiej w poszczególnych okresach jej dziejów. Punktem ciężkości jest charakterystyka realizowanych na linii przewozów pasażerskich i towarowych, a także kształtowania się ruchu pociągów, ich relacji i zestawienia. W pracy tej występują liczne nawiązania do ważnych zdarzeń a także do osób ze świata władzy i polityki, które z tej linii korzystały w swoich podróżach. W  okresie do pierwszej wojny światowej byli wśród nich w szczególności carowie Rosji. Warto tu choćby wspomnieć podróż następcy tronu Mikołaja w 1894 roku na rodzinny zjazd monarchów europejskich do Coburga, podczas którego nastąpiły jego zaręczyny z księżniczką Aleksandrą z Hesji. Nie sposób też nie przytoczyć faktu, że abdykacja Mikołaja w 1917 roku miała miejsce w salonce stojącej na stacji w Pskowie na Kolei Petersbursko-Warszawskiej. Sporo miejsca poświęcono także podróżom Józefa Piłsudskiego, który w latach dwudziestych i trzydziestych wielokrotnie odwiedzał Wilno. Omówiono również podróże, jakie odbywali dawną Koleją Petersbursko-Warszawską przedstawiciele władz różnych krajów odwiedzający w tym okresie Warszawę.

Ostatni rozdział monografii zawiera opis taboru kolejowego, użytkowanego na opisywanej kolei w różnych okresach jej dziejów. W pierwszej kolejności uwzględniono lokomotywy Kolei Petersbursko-Warszawskiej, a później lokomotywy Kolei Północno-Zachodnich (od 1907 roku). Dość szczegółowo przedstawiono też tabor trakcyjny i wagonowy w okresie II Rzeczypospolitej, zwracając uwagę nie tylko na nowe serie parowozów zbudowanych w polskich fabrykach, ale również na mniej znane fakty jak rozpowszechnienie wagonów osobowych o konstrukcji stalowej czy wprowadzenie hamulców zespolonych w wagonach towarowych. W podobny sposób opisano tabor kolejowy użytkowany na polskim odcinku omawianej kolei po 1945 roku. Zwrócono przy tym uwagę na wpływ wprowadzenia trakcji elektrycznej, najpierw na odcinku Warszawa – Tłuszcz, a następnie (w latach 1981–1986) na całym polskim odcinku linii. Pokazano też ogromną zmianę jakościową, jaką przyniosło wprowadzenie do eksploatacji w ostatnim dziesięcioleciu nowych serii elektrycznych zespołów trakcyjnych do ruchu podmiejskiego i dalekobieżnego, a także nowoczesnych lokomotyw elektrycznych. Charakterystyka przedstawiona w tej części monografii pozwala zrozumieć ewolucję, jaką przeszły pojazdy trakcyjne oraz tabor wagonowy od XIX do XXI wieku.

Autor: dr. hab. inż. Andrzej Massel

ISBN: 978-83-963946-8-2

Liczba stron: 293

Rok wydania:2025

W 2025 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się pierwsza część monografii autorstwa dr hab. inż. Andrzeja Massela OD DROGI ŻELAZNEJ PETERSBURSKO-WARSZAWSKIEJ DO RAIL BALTICA – Rozwój techniki kolejowej od XIX do XXI wieku

Sieć kolejowa Polski obejmuje linie kolejowe o łącznej długości 21 575 km, w tym 19 663 km linii eksploatowanych. Geneza tej sieci jest bardzo zróżnicowana, ale niepodważalny jest fakt, że zdecydowana większość linii kolejowych na obecnym terytorium Polski powstała w czasach zaborów. W momencie powstania linie te stanowiły części składowe trzech sieci kolejowych państw zaborczych: Rosji, Prus oraz Austrii, i w naturalny sposób służyły przede wszystkim potrzebom gospodarczym, społecznym i obronnym wymienionych państw. Trzeba jednak przyznać, że powstawanie sieci kolejowych, nawet w dalekim od optymalnego (z polskiego punktu widzenia) kształcie, przyczyniało się również do rozwoju gospodarczego ziem polskich.

Spośród linii kolejowych powstających w XIX wieku szczególne znaczenie posiadały połączenia stolic poszczególnych państw z głównymi ośrodkami administracyjnymi wchodzących w ich skład krajów, regionów czy prowincji. Linie te powstawały z reguły w pierwszej kolejności, charakteryzowały się najlepszymi parametrami technicznymi (duże wartości promieni łuków oraz małe pochylenia podłużne). Na tych liniach realizowano też największe przewozy. W zaborze pruskim należały do nich Kolej Berlińsko-Szczecińska (Berlin-Stettiner Eisenbahn), Kolej Dolnośląsko-Marchijska stanowiąca połączenie Berlina z Wrocławiem czy wreszcie Kolej Wschodnia łącząca Berlin z Gdańskiem, Królewcem i z granicą prusko-rosyjską w Ejtkunach. W zaborze austriackim przykład takiego kluczowego połączenia stolicy z jedną z prowincji stanowiła Wyłącznie Uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Franciszka Ferdynanda poprowadzona z Wiednia przez Morawy do Krakowa. Na terenie zaboru rosyjskiego głównym połączeniem stolicy Imperium z wchodzącym w jego skład Królestwem Polskim była Droga Żelazna Petersbursko-Warszawska ukończona w 1862 roku. Wszystkie wymienione linie kolejowe, zbudowane przez władze Prus, Austrii i Rosji, zostały wskutek ważnych wydarzeń historycznych (w tym przede wszystkim wojen światowych) przecięte nowo wytyczonymi granicami państwowymi. Wpłynęło to w oczywisty sposób na ich rolę w systemach komunikacyjnych obsługiwanych przez nie obszarów. Bez wątpienia jednak największe zmiany zewnętrznych warunków funkcjonowania dotyczyły Kolei Petersbursko-Warszawskiej: najpierw w wyniku I wojny światowej i wojny polsko-sowieckiej, następnie wskutek paktu Ribbentrop-Mołotow i agresji Niemiec oraz ZSRR na Polskę w  1939 roku, potem w wyniku operacji Barbarossa w 1941 roku i marszu wojsk III Rzeszy aż pod Leningrad, wreszcie w rezultacie ustaleń konferencji mocarstw w Jałcie i w Poczdamie w 1945 roku oraz na koniec – w wyniku rozpadu ZSRR w latach 1990–1991.

Droga Żelazna Petersbursko-Warszawska odznaczała się pewnymi cechami szczególnymi, podkreślającymi jej wyjątkowy charakter. Pierwsza z tych cech to długość linii wynosząca 1045 wiorst, czyli 1114 km. Czyni ona Kolej Petersbursko-Warszawską najdłuższą z linii kolejowych przechodzących przez ziemie polskie. Jest ona dłuższa nawet od wielkiej, liczącej 1100 km magistrali Siedlce – Bołogoje powstałej w latach 1902–1907 [60]. Drugą z tych cech jest przebieg linii możliwie zbliżony do linii prostej. Trasa kolei została poprowadzona tak, by zmniejszyć jej długość, a w konsekwencji odległość pomiędzy jej skrajnymi punktami, co jednak wiązało się z pominięciem wielu ośrodków miejskich. Bez wątpienia korzystano tutaj z doświadczeń zebranych podczas budowy kolei Petersburg – Moskwa, o  której (anegdotycznie) mówiono, że jej przebieg wyznaczyła linijka przyłożona na mapie przez cara. Trzecią cechą są zasadnicze przesłanki, które leżały u podstaw jej powstania. Linia została zbudowana zgodnie z zapotrzebowaniem zgłoszonym przez Ministerstwo Wojny, z myślą o transporcie wojsk zarówno w razie ewentualnego zagrożenia z zewnątrz, jak i w celu tłumienia wystąpień przeciwko władzy carskiej wewnątrz Imperium. Nie bez powodu stosunek Polaków zamieszkujących tereny Królestwa Kongresowego oraz ludności guberni leżących na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego był wobec tej kolei raczej ambiwalentny. Widziano w niej narzędzie zniewolenia w rękach zaborcy oraz czynnik sprzyjający rusyfikacji tych ziem. Z drugiej strony trudny do podważenia był pozytywny wpływ tej kolei na powstanie i rozwój wielu miast, miasteczek i osad. Dobrymi przykładami mogą być podwarszawskie miejscowości takie jak Ząbki, Wołomin oraz Tłuszcz czy położone na Podlasiu Łapy. Dzięki Drodze Żelaznej Petersbursko-Warszawskiej stał się również możliwy rozwój przemysłu włókienniczego w Białymstoku i jego okolicach.

Kolej Petersbursko-Warszawska nie doczekała się jak dotąd monografii obejmującej pełny przebieg tej magistrali i cały okres jej istnienia. Tę lukę ma wypełnić w intencji Autora niniejsza praca, której celem jest przedstawienie historii tej kolei oraz jej funkcjonowania w zmieniających się warunkach politycznych, społecznych i gospodarczych. Równocześnie została ona tak pomyślana, aby na tle dziejów Kolei Petersbursko-Warszawskiej przedstawić rozwój techniki kolejowej od drugiej połowy XIX wieku aż do czasów współczesnych, uwzględniając przy tym między innymi konstrukcję drogi kolejowej, systemy sterowania ruchem oraz tabor pasażerski i towarowy.

Monografia zawiera opis budowy tej linii, jej przebiegu, a także charakterystykę infrastruktury, w tym znajdujących się na trasie mostów, stacji oraz dworców. Więcej uwagi poświęcono kształtowaniu się węzłów kolejowych, w których Kolej Petersbursko-Warszawska łączyła się z innymi liniami wchodzącymi w skład sieci kolejowej Imperium Rosyjskiego. W systematyczny sposób scharakteryzowano zmiany zachodzące w infrastrukturze tej kolei w poszczególnych okresach jej istnienia, od 1862 roku aż do czasów współczesnych. Opis ten został poprowadzony w ten sposób, by istotne fakty dotyczące Kolei Petersbursko-Warszawskiej przedstawiać na tle najważniejszych wydarzeń historycznych mających znaczenie dla Europy Środkowo-Wschodniej. Co ważne, omawiając rolę tej kolei w okresie I i II wojny światowej, starano się uwzględnić perspektywę obu walczących stron.

Ostatni rozdział odnosi się do realizowanego obecnie przedsięwzięcia infrastrukturalnego, które skalą odpowiada Drodze Żelaznej Petersbursko-Warszawskiej, natomiast wychodzi z zupełnie odmiennych przesłanek politycznych, społecznych oraz gospodarczych. Tym przedsięwzięciem jest magistrala Rail Baltica, mająca połączyć ze sobą Estonię, Łotwę, Litwę oraz Polskę i stanowić jeden z korytarzy bazowych transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T (Core network corridors). Istotny jest fakt, że będzie to linia dużych prędkości dostosowana zarówno do ruchu pasażerskiego, jak i towarowego, traktowana równocześnie jako tzw. infrastruktura podwójnego zastosowania (dual-use), to jest cywilnego oraz wojskowego.

Monografia ma z natury rzeczy charakter interdyscyplinarny. Jej przedmiotem jest linia kolejowa stanowiąca jeden z rodzajów infrastruktury transportowej oraz wykorzystanie tej linii do transportu osób i rzeczy. Z tego względu mieści się ona bez wątpienia w dziedzinie nauk technicznych, w  dyscyplinie inżynieria lądowa, geodezja i transport. Zagadnienia przedstawione w książce są jednak omawiane również z perspektywy nauk społecznych, przede wszystkim historii, ale także ekonomii oraz geografii społeczno-ekonomicznej. W opinii Autora tylko takie interdyscyplinarne spojrzenie na przedmiot rozważań pozwala zrozumieć procesy kierujące rozwojem (a niekiedy i regresem) infrastruktury. Pozwala również zrozumieć polityczne, społeczne i gospodarcze aspekty techniki oraz jej związki z szeroko rozumianą kulturą.

Autor: dr. hab. inż. Andrzej Massel

ISBN: 978-83-963946-7-5

Liczba stron: 238

Rok wydania:2025

W 2025 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się monografia autorstwa dr. hab. inż. Marka Pawlika oraz dr inż. Iwony Karasiewicz BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU KOLEJOWEGO Z PERSPEKTYWY POSTERUNKÓW RUCHU

Monografia przedstawia problematykę bezpieczeństwa systemu transportu kolejowego prowadząc analizy z punktu widzenia działań eksploatacyjnych realizowanych na posterunkach ruchu. Wybór punktu widzenia uzasadniono istotną rolą jaką pełni personel pracujący na posterunkach ruchu oraz zasadnością weryfikacji bezpieczeństwa przy uwzględnieniu aktualnych wyzwań związanych nie tylko z bezpieczeństwem ruchu kolejowego ale również szeroko rozumianym bezpieczeństwem krajowym.

Różne aspekty bezpieczeństwa przeanalizowano i podsumowano uwzględniając:

−   prawodawstwo unijne i krajowe oraz literaturę przedmiotu,

−   stan bezpieczeństwa systemu kolejowego,

−   istotę czynnika ludzkiego w zachowaniu najwyższego poziomu bezpieczeństwa w systemie transportu kolejowego oraz związane z nim zagrożenia,

–    zdarzenia kolejowe pod kątem bezpieczeństwa z punktu widzenia posterunków ruchu oraz

−   cyberzagrożenia w odniesieniu do kolejowych posterunków ruchu.

W odniesieniu do zdarzeń kolejowych oraz cyberzagrożeń zaproponowane zostały działania systemowe, w wyniku których nastąpiłaby minimalizująca szeregu ryzyk istotnych dla niezawodnego i bezpiecznego funkcjonowania transportu kolejowego dla potrzeb gospodarki oraz obronności.

Autor: Marek Pawlik, Iwona Karasiewicz
ISBN: 978-83-963946-3-7
Rok wydania: 2025

W 2025 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się druga część monografii autorstwa Andrzeja Soczówki REGIONALNE ZRÓŻNICOWANIE KIERUNKÓW PRZEMIAN KOLEJOWEJ OFERTY PASAŻERSKIEJ W POLSCE W LATACH 1989-2024 – Kryzys i odbudowa oferty przewozowej

Dwuczęściowa monografia poświęcona przemianom oferty kolejowych przewozów pasażerskich w  Polsce w latach 1989-2024 jest pierwszym opracowaniem, tak obszernie i wielopłaszczyznowo prezentującym omawiane zagadnienie. Celem badań jest synteza 35 lat przemian od momentu rozpoczęcia transformacji społeczno-gospodarczej i ustrojowej, tj. od 1989 roku do 2024 roku oraz zaprezentowanie regionalnego zróżnicowana kierunków przemian oferty pasażerskiej w wieloletnim horyzoncie czasowym. Monografia ma charakter interdyscyplinarny, a jej wyróżnikiem tej monografii jest dokumentacja kartograficzna.

Część druga monografii stanowi kontynuację części pierwszej i ma charakter bardziej empiryczny. Jest to wielopłaszczyznowa analiza rzeczywistych przemian kolejowej oferty przewozowej w segmencie przewozów regionalnych i międzywojewódzkich wyliczonych na podstawie sieciowych rozkładów jazdy pociągów oraz przełożenia tych zmian na dostępność kolei pasażerskiej. Całość analiz zakończona jest próbą typologii województw pod względem zróżnicowania stopnia rozwoju i regresu kolei pasażerskiej. W podsumowaniu badań odniesiono się również do bieżących wyzwań i  problemów dotyczących zarówno segmentu regionalnych, jak i międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich.

W drugim tomie monografii znalazły się cztery rozdziały: ewolucja oferty przewozowej w segmencie przewozów międzywojewódzkich, regres i odbudowa oferty przewozowej w segmencie przewozów regionalnych, zmiany wybranych aspektów dostępności kolei pasażerskiej oraz typologia regionalnego zróżnicowania kierunków przemian kolejowej oferty pasażerskiej w Polsce od 1989 roku. W dodatkach do rozdziałów zamieszczone zostały w formie atlasów szczegółowe mapy przedstawiające m.in. zmiany oferty przewozów regionalnych w cyklach 5-letnich, czy też zmiany dostępności kolei pasażerskiej w  miastach i powiatach.

Autor: Andrzej Soczówka

ISBN: 978-83-963946-6-8

Liczba stron: 456

Rok wydania: 2025

W 2025 r. nakładem Wydawnictwa Naukowego Instytutu Kolejnictwa ukazała się pierwsza część monografii autorstwa Andrzeja Soczówki REGIONALNE ZRÓŻNICOWANIE KIERUNKÓW PRZEMIAN KOLEJOWEJ OFERTY PASAŻERSKIEJ W POLSCE W LATACH 1989-2024 – Uwarunkowania organizacyjne, infrastrukturalne i taborowe

Dwuczęściowa monografia poświęcona przemianom oferty kolejowych przewozów pasażerskich w  Polsce w latach 1989-2024 jest pierwszym opracowaniem, tak obszernie i wielopłaszczyznowo prezentującym omawiane zagadnienie. Celem badań jest synteza 35 lat przemian od momentu rozpoczęcia transformacji społeczno-gospodarczej i ustrojowej, tj. od 1989 roku do 2024 roku oraz zaprezentowanie regionalnego zróżnicowana kierunków przemian oferty pasażerskiej w wieloletnim horyzoncie czasowym. Monografia ma charakter interdyscyplinarny, a jej wyróżnikiem jest dokumentacja kartograficzna.

Zakres czasowy obejmuje zarówno okres kryzysu społeczno-gospodarczego w latach 90. ubiegłego stulecia, jak też dwudziestoletni okres członkostwa Polski w Unii Europejskiej, w tym pełny okres dwóch perspektyw finansowych (2007-2013 i 2014-2020). Monografia jest próbą nowego spojrzenia na przemiany kolei pasażerskiej w Polsce w układzie aktualnych województw – regionów administracyjnych. Podstawowym materiałem źródłowym były sieciowe rozkłady jazdy pociągów, wydawane papierowo, a po 2012 roku – elektronicznie, a część analiz przeprowadzono w oparciu o  stworzoną autorsko w środowisku GIS bazę linii kolejowych.

Ze względu na obszerność zagadnienia monografia ma charakter dwutomowy. Część pierwsza monografii o charakterze bardziej teoretycznym to przede wszystkim opis uwarunkowań infrastrukturalnych, taborowych, organizacyjnych i prawnych, tworzących szeroko rozumiane tło w  jakim następowały zmiany oferty przewozowej.

W pierwszym tomie monografii zamieszczono pięć rozdziałów: zarys historii rozwoju i przemian kolei w latach 1945-1988, przegląd najważniejszych przepisów regulujących funkcjonowanie kolei pasażerskiej w Polsce, uwarunkowania kształtowania kolejowej oferty przewozowej oraz zmiany organizacyjne i własnościowe na kolei w Polsce od 1989 roku, zmiany wielkości sieci i stanu infrastruktury od 1989 roku oraz przekształcenia parków taborowych przewoźników pasażerskich i  ich wpływ na możliwości kształtowania oferty przewozowej. W dodatku do rozdziału infrastrukturalnego zamieszczono szczegółowe mapy prezentujące zmiany sieci kolejowej w cyklach 5-letnich.

Autor: Andrzej Soczówka

ISBN 978-83-963946-5-1

Liczba stron: 289

Rok wydania: 2025